Hoe Je Gemotiveerd Blijft Tijdens Je Afvaltraject

Ontdek waarom motivatie zo vluchtig voelt en hoe je vooruitgang boekt die blijft.

Kelsey Green
-
Voedingsdeskundige (BSc Gezondheidswetenschappen, Voedingsgeneeskunde)
4 min. leestijd

Waarom motivatie wegvalt en wat je eraan kunt doen

Als je moeite hebt om gemotiveerd te blijven terwijl je probeert af te vallen, ben je niet de enige. In een recente fatsecret-enquête gaf meer dan 52% van de respondenten aan dat een gebrek aan motivatie een van de grootste barrières was om hun gewichtsverliesdoelen te bereiken.

Motivatie kan onvoorspelbaar aanvoelen. De ene dag ben je supergemotiveerd, terwijl het de andere dag een worsteling is om op koers te blijven. Het probleem is dat motivatie niet constant hóeft te zijn. Het komt en gaat van nature, en daarom is het makkelijk om uit de pas te lopen als je alleen vertrouwt op het gevoel van motivatie.

Dus, in plaats van te wachten tot motivatie vanzelf opduikt, laten we kijken waarom die afneemt en hoe je tóch vooruitgang kunt blijven boeken zonder ervan afhankelijk te zijn.

Waarom verdwijnt motivatie zo snel?

Een belangrijke reden waarom we moeite hebben om motivatie te vinden, is hoe onze hersenen beloningen prioriteren. We worden van nature aangetrokken tot dingen die nú goed voelen, zoals op de bank ploffen na een lange dag, in plaats van acties die tijd kosten voordat ze resultaat laten zien.

Dit heet delayed discounting: we hechten meer waarde aan beloningen die snel komen dan aan beloningen die later komen. Dat kan lastig zijn bij afvallen, want resultaten verschijnen niet meteen. Je kunt dagen of zelfs weken lang gezonde keuzes maken voordat er iets merkbaar verandert. In die periode kan motivatie dalen, omdat je brein het lastig vindt om enthousiast te blijven over iets wat het nog niet kan ervaren.

Motivatie hangt ook sterk samen met externe factoren, zoals voortgang op de weegschaal of positieve feedback van anderen. Dat soort dingen kan motivatie tijdelijk een boost geven, maar ze zijn niet constant. Als de eerste opwinding wegebt of zichtbare vooruitgang uitblijft, is het makkelijk om je ongemotiveerd te voelen om door te gaan.

Dat betekent niet dat je gewichtsverliesdoelen er niet meer toe doen; je brein heeft gewoon meer nodig om gemotiveerd te blijven om eraan te blijven werken.

Hoe blijf je gemotiveerd tijdens je afvaltraject

Gemotiveerd zijn aan het begin van een afvaltraject is meestal het makkelijke deel. Maar na een tijdje verandert motivatie vanzelf. In plaats van te wachten tot het magisch terugkomt, helpt het om manieren te vinden om door te gaan zonder alleen op motivatie te leunen. Zo pak je dat aan:

1. Vind je ‘waarom’

Denk aan een doel als: “Ik wil meer geld sparen.” Klinkt goed, maar het zet niet echt aan tot actie. Als je bepaalt waarom je wilt sparen — misschien voor een vakantie, een aanbetaling op een huis of om je minder gestrest te voelen over rekeningen — wordt het meteen belangrijker en veel makkelijker te prioriteren.

Afvallen werkt net zo. Doelen stellen die écht betekenisvol voor je zijn, is de sleutel om ze te halen. Als je doelen aansluiten bij wat er echt toe doet in je leven, wordt het makkelijker om ze prioriteit te geven, zelfs als je motivatie laag is.

Begin met het doel op oppervlakteniveau, zoals “Ik wil afvallen”, en blijf jezelf “waarom?” vragen tot je iets diepers ontdekt. Dat kan wat herhalend aanvoelen, maar zo kom je voorbij de algemene antwoorden en bij de antwoorden die je écht motiveren.

Bijvoorbeeld:

“Ik wil afvallen.”

Waarom? “Omdat ik me niet fijn voel in mijn kleren.”

Waarom? “Omdat ik evenementen en foto’s heb vermeden.”

Waarom? “Omdat ik me weer zelfverzekerd en aanwezig in mijn leven wil voelen.”

Dit diepere ‘waarom’ is waar je op terugkomt als je moe bent, gestrest, of in de verleiding komt om op te geven. Het maakt de moeite de moeite waard en vergroot de kans dat je doel blijft staan.

2. Bouw gewoontes zodat je niet alleen op motivatie leunt

Een groot deel van afvallen is geen motivatie, maar gewoontes. Motivatie komt en gaat, maar gewoontes dragen je op dagen dat je moe of gestrest bent of gewoon geen zin hebt. Denk aan iets wat je automatisch doet, zoals je tandenpoetsen. Je wordt niet wakker met motivatie om dat te doen; je doet het omdat het onderdeel is van je routine. Geen beslissing nodig of interne discussie of je het wel of niet gaat doen.

Gewoontes ontstaan door kleine acties die je vaak herhaalt, niet door af en toe grote inspanningen. Wanneer gedrag zoals je voeding bijhouden of een korte wandeling maken na het werk onderdeel wordt van je normale routine, voelt het niet langer als een enorme inspanning die motivatie vereist. Je hoeft jezelf er niet in te praten. Je hoeft niet te wachten tot motivatie toeslaat. Het gebeurt gewoon — en die consistentie is wat na verloop van tijd de weegschaal doet bewegen.

Dit vraagt om geduld, maar hoe vaker je simpele gewoontes oefent, hoe meer ze automatisch worden.

3. Zoek manieren om van het proces te genieten

Een van de grootste redenen waarom motivatie verdwijnt, is dat afvallen voelt als hard werken met weinig beloning ervoor terug. Als elke keuze als een offer voelt — minder eten van wat je lekker vindt, sporten terwijl je liever uitrust, vaker nee zeggen dan ja — is het begrijpelijk dat de motivatie om door te gaan verdwijnt. Als de ervaring op geen enkele manier prettig is, dooft motivatie vanzelf uit, dus het helpt om onderdelen van je traject te vinden waar je naar uit kunt kijken.

Dat kan simpelweg betekenen dat je eten kookt dat je écht lekker vindt in plaats van jezelf te dwingen dingen te eten die je niet lust, of dat je je favoriete podcasts bewaart om te luisteren tijdens het sporten. Als iets aan je routine leuk of belonend voelt, is het makkelijker om morgen weer op te komen dagen. Die consistentie houdt je onderweg naar gewichtsverlies, zelfs op dagen met lage motivatie.

Motivatie heeft altijd zijn ups en downs — dat is een normaal onderdeel van afvallen. Wat het meest telt, is dat je simpele, realistische gewoontes hebt waar je op kunt terugvallen als motivatie er even niet is. Blijf op kleine manieren verschijnen en herinner jezelf er regelmatig aan waarom dit belangrijk voor je is.

Kelsey Green
Voedingsdeskundige (BSc Gezondheidswetenschappen, Voedingsgeneeskunde)